ศ.ดร.สมปอง คล้ายหนองสรวง

พลังวิจัยพลิกวิกฤต “โลมาอิรวดี”  ฟื้นระบบนิเวศทะเลสาบสงขลา สร้างเศรษฐกิจชุมชน

ปลายปี 2566 กลุ่มอนุรักษ์ ThaiWhales ได้เผยแพร่ภาพยนตร์สารคดี “The Last 14: วิกฤตโลมา วิกฤตทะเลสาบ” สารคดีที่ถ่ายทอดภารกิจอนุรักษ์โลมาอิรวดี 14 ตัวสุดท้ายในทะเลสาบสงขลา และถือเป็นโลมาอิรวดีน้ำจืด 14 ตัวสุดท้ายของไทย เพื่อกระตุ้นความร่วมมือและการดูแลระบบนิเวศท้องถิ่น และเพื่อเป็นกระบอกเสียงให้กับสัตว์ทะเลหายากของไทย ซึ่งเป็นการจุดประกายให้คนหันมาสนใจโลมาอิรวดีที่อยู่ในภาวะที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ขั้นวิกฤต “โลมาอิรวดี” ถือเป็นหนึ่งในสัตว์ทะเลหายาก และเป็นสัญลักษณ์ของความสมบูรณ์ของระบบนิเวศในพื้นที่ ปัจจุบันมีแหล่งที่อยู่อาศัยเพียง 5 แห่งในโลกเท่านั้น ได้แก่ ทะเลสาบชิลิกา (อินเดีย), แม่น้ำเอยาวดี (เมียนมา), แม่น้ำโขง (กัมพูชา/ลาว), แม่น้ำมหาคาบ (อินโดนีเซีย) และทะเลสาบสงขลา ประเทศไทย โดยโลมาอิรวดีถูกจัดเป็นสัตว์น้ำคุ้มครองตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันโลมาอิรวดีในทะเลสาบสงขลากำลังเผชิญกับความท้าทายอย่างมากจากหลายปัจจัย ทั้งจากการตื้นเขินของทะเลสาบ, การผสมเลือดชิดที่ทำให้ประชากรอ่อนแอ, มลพิษและสัตว์น้ำที่เป็นอาหารลดลง และที่สำคัญคือการติดเครื่องมือประมงโดยเฉพาะอย่างยิ่งอวนจับปลาบึกที่เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ปลาโลมาอิรวดีเกยตื้น ซึ่งส่งผลให้จำนวนโลมาอิรวดีมีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง จนทำอยู่ในภาวะเสี่ยงสูงที่จะสูญพันธุ์ ทั้งนี้ ข้อมูล ณ เดือนกุมภาพันธ์ 2568