จาก CrossFit, Spartan Race และ HYROX สู่ Red Bull Power Race และ DEKA FIT การแข่งขันฟิตเนสกำลังขยายตัวในไทย จากกิจกรรมของกลุ่มคนรักสุขภาพสู่ตลาดที่มีทั้งผู้จัดการแข่งขัน ยิม แบรนด์กีฬา และธุรกิจท่องเที่ยวเข้ามาเกี่ยวข้อง
วันที่ 18 ตุลาคม 2569 สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ เป็นสนามแข่งขัน Red Bull Power Race International Final รอบชิงแชมป์นานาชาติครั้งแรกของรายการ มีนักกีฬา 96 คนจากไทย มาเลเซีย เมียนมา และอินโดนีเซียเข้าร่วม ขณะที่สองสัปดาห์ต่อมา พารากอน ฮอลล์ สยามพารากอน จัดการแข่งขัน 2026 Bangkok DEKA FIT ครั้งแรกในไทย มีนักกีฬากว่า 3,500 คนจากมากกว่า 30 ประเทศ
แม้ทั้งสองรายการมีรูปแบบต่างกัน แต่สะท้อนการเติบโตของ Fitness Racing หรือการแข่งขันที่นำการออกกำลังกายมาจัดเป็นกีฬา มีกติกาและเวลาเป็นตัวตัดสิน พร้อมสร้างเป้าหมายให้ผู้เข้าแข่งขันเตรียมร่างกายเพื่อพิชิตสนาม
ความน่าสนใจจึงไม่ได้อยู่ที่จำนวนผู้สมัครเท่านั้น แต่อยู่ที่การเปลี่ยนพฤติกรรมการออกกำลังกายให้เป็นประสบการณ์การแข่งขัน ซึ่งเปิดโอกาสทางธุรกิจให้ผู้เล่นหลายกลุ่ม
จากชุมชนยิมสู่การแข่งขันระดับนานาชาติ
Fitness Racing มีหลายรูปแบบ ตั้งแต่ Functional Fitness ที่เน้นความแข็งแรงและทักษะร่างกาย การวิ่งวิบากหรือ Obstacle Course Racing (OCR) ไปจนถึง Hybrid Fitness ที่ผสมการวิ่งกับสถานีออกกำลังกาย
หนึ่งในรูปแบบที่เติบโตจากชุมชนยิมในไทยคือ CrossFit โดย CrossFit Chiang Mai ซึ่งเป็น CrossFit Affiliate แห่งแรกของประเทศ จัดการแข่งขัน Thailand Throwdown ตั้งแต่ปี 2557 นำการยกน้ำหนัก การวิ่ง ทักษะยิมนาสติก และการทดสอบสมรรถภาพมารวมไว้ในการแข่งขันเดียว ก่อนขยายฐานนักกีฬาจากต่างประเทศ โดยในปี 2567 มีผู้เข้าแข่งขันมากกว่า 160 คนจาก 31 ประเทศ
ภาพจาก Spartan Race Thailand
อีกหนึ่งรูปแบบที่สร้างความคุ้นเคยให้คนไทยคือ Spartan Race การแข่งขันวิ่งวิบากที่ผสมการวิ่งระยะไกลกับด่านอุปสรรค เช่น กำแพง เชือก และการแบกน้ำหนัก
Spartan Race จัดในประเทศไทยครั้งแรกที่ Siam Country Club จังหวัดชลบุรี เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2560 โดย Exceed Sports and Entertainment เป็นผู้จัดในประเทศ พร้อมสร้างเครือข่ายยิมในกรุงเทพฯ ภูเก็ต และเชียงใหม่ เพื่อจัดกิจกรรมฝึกซ้อมก่อนลงแข่งขันจริง
ต่อมาในปี 2563 กองทัพบก การกีฬาแห่งประเทศไทย ททท. สมาคมกีฬากรีฑาแห่งประเทศไทยฯ และ สสปน. ร่วมกับบริษัท มูฟ เอเชีย จำกัด ได้รับสิทธิ์จัดการแข่งขัน Spartan Race ในไทยเป็นเวลา 3 ปี (2563–2565) ด้วยค่าลิขสิทธิ์รวม 6 ล้านบาท โดยมีเป้าหมายดึงนักกีฬาต่างชาติและกระตุ้นการท่องเที่ยวในจังหวัดเจ้าภาพ
แม้ได้รับผลกระทบจากโควิด-19 แต่การแข่งขันกลับมาขยายตัวอีกครั้ง โดยปี 2568 จังหวัดเชียงใหม่รายงานว่ามีนักกีฬาเกือบ 4,500 คน และผู้ติดตามมากกว่า 10,000 คนจาก 50 ประเทศ ส่วนการแข่งขันในเดือนมิถุนายน 2569 มีนักกีฬาประมาณ 3,000 คนจากกว่า 30 ประเทศ
โมเดลของ Spartan จึงไม่ได้จำกัดอยู่ที่ค่าสมัครแข่งขัน แต่ยังเชื่อมโยงกับรายได้ของโรงแรม ร้านอาหาร และธุรกิจบริการในเมืองเจ้าภาพ โดยเฉพาะจังหวัดท่องเที่ยวที่ดึงดูดนักกีฬาและผู้ติดตามจากต่างประเทศได้
HYROX ปั้นเครือข่ายยิมก่อนเปิดสนาม
หาก Spartan เติบโตจากการแข่งขันกลางแจ้งและการท่องเที่ยว HYROX เลือกสร้างฐานตลาดผ่านยิมและผู้ฝึกสอนก่อนเปิดการแข่งขัน
HYROX ก่อตั้งในเยอรมนีเมื่อปี 2560 โดย Christian Toetzke ผู้มีประสบการณ์จัดการแข่งขันกีฬา และ Moritz Fürste อดีตนักกีฬาฮอกกี้ทีมชาติเยอรมนี เจ้าของเหรียญโอลิมปิก จุดเด่นคือการแข่งขันมาตรฐานเดียวกันทั่วโลก ผู้เข้าแข่งขันต้องวิ่ง 1 กิโลเมตรสลับกับการออกกำลังกาย 8 สถานี รวมระยะวิ่ง 8 กิโลเมตร ทำให้เปรียบเทียบเวลาและผลงานระหว่างสนามได้
ในไทย BASE Bangkok ประกาศความร่วมมือกับ HYROX ตั้งแต่เดือนมีนาคม 2567 ก่อนการแข่งขันครั้งแรกมากกว่าหนึ่งปี พร้อมพัฒนาอุปกรณ์และโปรแกรมฝึกซ้อมเฉพาะทาง รวมถึงโปรแกรมเตรียมความพร้อม 12 สัปดาห์ เพื่อสร้างเครือข่ายยิมและผู้ฝึกสอนรองรับผู้สมัคร
ผลลัพธ์สะท้อนผ่านจำนวนผู้เข้าร่วมที่เพิ่มขึ้น โดยการแข่งขันครั้งแรก BYD HYROX Bangkok ในเดือนพฤษภาคม 2568 มีผู้ลงทะเบียนมากกว่า 8,700 คน เพิ่มเป็นกว่า 17,500 คนในเดือนมีนาคม 2569 และมากกว่า 20,000 คนในการแข่งขันเดือนสิงหาคมปีเดียวกัน
ปัจจุบันไทยมี HYROX Training Clubs ราว 180 แห่งขึ้นไป ขณะที่ข้อมูล Social Listening ของ Dataxet ระหว่างวันที่ 24 มีนาคมถึง 17 สิงหาคม 2569 พบข้อความเกี่ยวกับ HYROX จำนวน 10,898 ข้อความ โดยช่วงไม่มีการแข่งขัน ประเด็นการฝึกซ้อมคิดเป็น 54% ของบทสนทนาในหมวดที่เกี่ยวข้อง
ตัวเลขนี้สะท้อนว่าความสนใจไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะช่วงจัดงาน แต่ต่อเนื่องไปถึงการฝึกซ้อมในชีวิตประจำวัน เปิดโอกาสให้ยิมและผู้ฝึกสอนสร้างรายได้จากคลาสเฉพาะทางได้ตลอดทั้งปี
Red Bull Power Race ลดอุปกรณ์ เปิดทางให้คนเข้าถึงการแข่งขัน
ขณะที่ HYROX ใช้เครือข่ายยิมและอุปกรณ์เฉพาะทางเป็นส่วนสำคัญ Red Bull Power Race เลือกพัฒนารูปแบบการแข่งขันที่เรียบง่ายกว่า โดยไม่ต้องพึ่งอุปกรณ์เฉพาะ
การแข่งขันประกอบด้วยการวิ่ง 400 เมตร 4 รอบ รวม 1,600 เมตร สลับกับการออกกำลังกาย 3 สถานี ได้แก่ วิดพื้น ซิตอัป และสควอต ทำให้ผู้เข้าแข่งขันสามารถเตรียมตัวจากการออกกำลังกายทั่วไปได้
ฤดูกาลแรกจัดสนามคัดเลือกระดับประเทศในมาเลเซีย เมียนมา อินโดนีเซีย และไทย โดยรอบคัดเลือกในไทยเมื่อวันที่ 17 ตุลาคม มีผู้เข้าร่วม 500 คน ก่อนคัดเลือกนักกีฬาชายและหญิงรวม 24 คนเข้าสู่รอบชิงชนะเลิศนานาชาติ ซึ่งมีนักกีฬารวม 96 คนจาก 4 ประเทศเข้าร่วม
สุภสิตา ไกรศรี ประธานผู้บริหารสายงานการตลาด Global กลุ่มธุรกิจ TCP อธิบายแนวคิดว่า
“Red Bull Power Race ไม่ได้เริ่มจากคำถามว่าเราจะสร้างการแข่งขันกีฬาอีกหนึ่งรายการอย่างไร แต่เราอยากสร้างประสบการณ์ที่ทำให้คนได้ลงมือท้าทายตัวเองจริง ๆ”
แนวคิดดังกล่าวสะท้อนการใช้กีฬาเป็นเครื่องมือสร้างประสบการณ์และเชื่อมโยงแบรนด์กับ Active Lifestyle อย่างไรก็ตาม โจทย์สำคัญคือการสร้างฐานผู้แข่งขันให้กลับมาร่วมกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง และพัฒนารายการให้มีความต่อเนื่องในระยะยาว
DEKA FIT อีกแบรนด์ในเครือ Spartan ที่เข้ามาสร้างตลาด
อีกหนึ่งรายการที่เข้ามาเติมตลาดคือ DEKA FIT ซึ่งจัดการแข่งขัน Bangkok DEKA FIT 2026 ครั้งแรกในไทยและอาเซียน ระหว่างวันที่ 31 ตุลาคม – 1 พฤศจิกายน 2569 มีนักกีฬากว่า 3,500 คนจากมากกว่า 30 ประเทศ
DEKA FIT แบ่งการแข่งขันเป็น 10 Fitness Zones ผู้เข้าแข่งขันต้องวิ่งรวม 5 กิโลเมตร สลับกับการทดสอบสมรรถภาพ 10 สถานี เช่น การใช้เครื่องกรรเชียง การปั่นจักรยาน การแบกน้ำหนัก และการออกกำลังกายด้วยน้ำหนักตัว
การแข่งขันจัดโดย RUNRIO Thailand ร่วมกับ Spartan Race Inc. เจ้าของแบรนด์ DEKA และ สสปน. ประเด็นทางธุรกิจที่น่าสนใจคือ DEKA เป็นอีกแบรนด์ภายใต้เครือข่าย Spartan ที่ขยายตลาดในไทยผ่านพันธมิตรท้องถิ่น แทนการเริ่มสร้างฐานการแข่งขันใหม่ทั้งหมด
การเลือกจัดงานที่สยามพารากอนยังนำการแข่งขันฟิตเนสเข้าสู่พื้นที่ค้าปลีกใจกลางเมือง ซึ่งมีร้านอาหาร โรงแรม และบริการไลฟ์สไตล์รองรับนักกีฬา ผู้ติดตาม และผู้เข้าชมงาน
ภายในงานยังมี DEKA Team Nations Challenge การแข่งขันประเภททีมระดับชาติครั้งแรกของโลก มีตัวแทนจาก 7 ประเทศเข้าร่วม ขณะที่ผู้จัดและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องประเมินว่าสามารถสร้างเม็ดเงินหมุนเวียนได้กว่า 200 ล้านบาท
จากการแข่งขันสู่ธุรกิจที่ต้องสร้างการกลับมาซ้ำ
เมื่อพิจารณาการเข้าสู่ตลาดของแต่ละรายการ จะเห็นโมเดลที่แตกต่างกัน CrossFit เติบโตจากชุมชนยิมและเครือข่ายนักกีฬา Spartan เชื่อมการแข่งขันกลางแจ้งกับธุรกิจท่องเที่ยว HYROX สร้างเครือข่ายยิมและโปรแกรมฝึกซ้อมก่อนเปิดสนาม ส่วน DEKA FIT ใช้เครือข่ายของ Spartan ขยายตลาดผ่านพันธมิตรในประเทศ ขณะที่ Red Bull Power Race ลดข้อจำกัดด้านอุปกรณ์และใช้แบรนด์ขับเคลื่อนประสบการณ์การแข่งขัน
สิ่งที่เหมือนกันคือการเปลี่ยนการออกกำลังกายในชีวิตประจำวันให้มีเป้าหมายที่วัดผลได้ เมื่อมีเป้าหมาย ผู้เข้าแข่งขันต้องฝึกซ้อม เตรียมร่างกาย และมีแรงจูงใจที่จะกลับมาทำผลงานให้ดีขึ้น
พฤติกรรมนี้สร้างโอกาสให้ธุรกิจหลายกลุ่ม ตั้งแต่ผู้จัดการแข่งขันที่มีรายได้จากค่าสมัครและผู้สนับสนุน ยิมที่เปิดคลาสเฉพาะทาง แบรนด์อุปกรณ์กีฬา ไปจนถึงโรงแรม ร้านอาหาร และธุรกิจบริการในเมืองเจ้าภาพ
อย่างไรก็ตาม จำนวนผู้สมัครที่เพิ่มขึ้นยังไม่ได้ยืนยันความสามารถในการทำกำไร เพราะผู้จัดยังมีต้นทุนด้านสถานที่ อุปกรณ์ ระบบจับเวลา บุคลากร และความปลอดภัย ขณะที่ยิมต้องพิสูจน์ว่าคลาสเฉพาะทางสามารถสร้างรายได้และรักษาสมาชิกได้ในระยะยาว
โจทย์สำคัญจึงไม่ใช่เพียงการจัดการแข่งขันให้มีผู้สมัครจำนวนมาก แต่คือการทำให้ผู้แข่งขันกลับมาซ้ำ และสร้างกิจกรรมที่เชื่อมโยงกับการฝึกซ้อมได้ตลอดทั้งปี
สำหรับตลาด Fitness Racing ในไทย การเข้ามาของการแข่งขันหลายรูปแบบสะท้อนว่าผู้บริโภคเริ่มมองการออกกำลังกายมากกว่ากิจวัตรเพื่อสุขภาพ แต่ต้องการเป้าหมายที่ท้าทาย การวัดผล และประสบการณ์ร่วมกับคนที่มีความสนใจเดียวกัน
นี่คือโอกาสทางธุรกิจที่ผู้จัดการแข่งขันและผู้ประกอบการต้องพิสูจน์ต่อไปว่า จะเปลี่ยนกระแสความสนใจให้เป็นตลาดที่เติบโตได้อย่างต่อเนื่องหรือไม่