David Jones ห้างสรรพสินค้าระดับพรีเมียมจากออสเตรเลียที่ดำเนินกิจการมาตั้งแต่ปี 1838 กำลังเผชิญวิกฤตครั้งสำคัญ หลังเข้าสู่กระบวนการบริหารกิจการโดยสมัครใจ (Voluntary Administration) โดยมี McGrathNicol ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้บริหารกิจการ ขณะเดียวกัน Hilco Capital เจ้าหนี้มีหลักประกัน ได้แต่งตั้ง FTI Consulting เข้ามาควบคุมและบริหารกิจการและทรัพย์สินในกระบวนการ Receivership
ความเคลื่อนไหวล่าสุดเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน ผู้บริหารที่ได้รับแต่งตั้งจากเจ้าหนี้ประกาศแผนปรับโครงสร้าง โดยเตรียมปิดสาขา 19 แห่ง จากทั้งหมด 38 แห่งในออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ พร้อมเริ่มหารือกับพนักงานที่ได้รับผลกระทบ และคาดว่าจะทยอยปิดสาขาภายในสิ้นปี 2026
การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้เกิดขึ้นหลัง David Jones พยายามฟื้นฟูธุรกิจด้วยเงินลงทุนหลายร้อยล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย แต่ยังไม่สามารถแก้ปัญหาผลขาดทุนและสภาพคล่องได้ ขณะที่เจ้าหนี้ ซัพพลายเออร์ และเจ้าของพื้นที่เช่าต่างเข้ามามีบทบาทต่ออนาคตของบริษัทมากขึ้น
จากธุรกิจครอบครัวสู่การเปลี่ยนมือของกลุ่มทุน
David Jones ก่อตั้งขึ้นในปี 1838 ที่นครซิดนีย์ โดย David Jones นักธุรกิจชาวเวลส์ ก่อนพัฒนาจากร้านค้าสู่ห้างสรรพสินค้าระดับพรีเมียมที่จำหน่ายสินค้าแฟชั่น เครื่องสำอาง รองเท้า เครื่องประดับ สินค้าตกแต่งบ้าน และอาหาร
ธุรกิจผ่านการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญในปี 2014 เมื่อ Woolworths Holdings กลุ่มค้าปลีกจากแอฟริกาใต้เข้าซื้อกิจการด้วยมูลค่าประมาณ 2.1 พันล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย ก่อนประกาศขายธุรกิจให้ Anchorage Capital Partners บริษัทลงทุนเอกชนจากออสเตรเลียในเดือนธันวาคม 2022 และการซื้อขายเสร็จสมบูรณ์ในเดือนมีนาคม 2023
รายงานของ Forbes Australia ระบุว่ามูลค่าการซื้อกิจการโดย Anchorage อยู่ที่ประมาณ 100 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย ซึ่งแตกต่างจากราคาที่ Woolworths Holdings เคยจ่ายในปี 2014 อย่างมาก อย่างไรก็ตาม ตัวเลขทั้งสองเป็นธุรกรรมคนละช่วงเวลาและมีโครงสร้างสินทรัพย์กับภาระทางการเงินแตกต่างกัน จึงไม่ควรนำมาเปรียบเทียบเป็นมูลค่ากิจการบนฐานเดียวกันโดยตรง
การขาย David Jones ยังเป็นส่วนหนึ่งของการปรับโครงสร้างทางการเงินของ Woolworths Holdings โดยบริษัทแม่ระบุว่าการขายช่วยลดภาระหนี้สินที่เกี่ยวข้องกับพอร์ตอสังหาริมทรัพย์ของ David Jones ได้ประมาณ 22,000 ล้านแรนด์แอฟริกาใต้ และทำให้กลุ่มบริษัทสามารถนำเงินทุนกับทรัพยากรกลับไปใช้ในธุรกิจอื่น
ลงทุน 250 ล้านดอลลาร์ แต่ยังไม่พ้นผลขาดทุน
หลัง Anchorage เข้ามาเป็นเจ้าของ David Jones เดินหน้าแผน Vision 2025 ด้วยเงินลงทุนประมาณ 250 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย ครอบคลุมการปรับปรุงสาขาหลัก ยกระดับประสบการณ์ลูกค้า พัฒนาช่องทางดิจิทัลและอีคอมเมิร์ซ ตลอดจนเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน เพื่อรักษาตำแหน่งในตลาดค้าปลีกระดับพรีเมียม
ในเดือนเมษายน 2026 บริษัทเคยเปิดเผยผลการดำเนินงานบางส่วน โดยระบุว่า EBITDA เพิ่มขึ้น 325% ในช่วง 9 เดือนสิ้นสุดเดือนมีนาคม 2026 ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานลดลง 5.6% และยอดขายออนไลน์เติบโต 10%
อย่างไรก็ตาม บริษัทไม่ได้เปิดเผยฐานตัวเลข EBITDA ที่ใช้เปรียบเทียบอย่างละเอียด ขณะที่ผลประกอบการปีงบการเงิน 2025 ยังแสดงผลขาดทุนก่อนภาษี 95.5 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย สะท้อนว่าการปรับปรุงผลการดำเนินงานบางด้านยังไม่สามารถทำให้บริษัทกลับมามีฐานะทางการเงินที่แข็งแรงได้
Hilco Capital เจ้าหนี้รายสำคัญที่เข้ามามีบทบาทต่ออนาคตบริษัท
อีกหนึ่งจุดเปลี่ยนของ David Jones คือความสัมพันธ์กับ Hilco Capital ซึ่งเป็นเจ้าหนี้มีหลักประกัน โดยในปี 2026 บริษัทได้รับวงเงินสินเชื่อใหม่จาก Hilco มากกว่า 200 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย ตามรายงานของ Australian Financial Review ที่ Forbes Australia นำมาอ้างถึง
เมื่อ David Jones เข้าสู่กระบวนการบริหารกิจการ Hilco ได้แต่งตั้ง FTI Consulting ให้ทำหน้าที่ Receivers and Managers เพื่อดูแลกิจการภายใต้สิทธิของเจ้าหนี้มีหลักประกัน
ขณะเดียวกัน McGrathNicol ได้รับแต่งตั้งให้เป็น Voluntary Administrators เพื่อประเมินสถานะของบริษัทและพิจารณาทางเลือกในการขายกิจการหรือหาเงินทุนใหม่ ทั้งสองฝ่ายจึงมีหน้าที่แตกต่างกัน โดย FTI Consulting ดูแลกิจการในฐานะผู้รับแต่งตั้งจากเจ้าหนี้ ส่วน McGrathNicol ทำหน้าที่บริหารกระบวนการ Voluntary Administration
สถานการณ์นี้ทำให้ต้องแยกบทบาทของผู้เกี่ยวข้องให้ชัดเจน ได้แก่ Anchorage Capital Partners ในฐานะเจ้าของธุรกิจ Hilco Capital ในฐานะเจ้าหนี้มีหลักประกัน FTI Consulting ในฐานะ Receivers และ McGrathNicol ในฐานะ Voluntary Administrators
แม้ Anchorage จะยังเป็นเจ้าของกิจการ แต่เมื่อเข้าสู่กระบวนการดังกล่าว อำนาจในการจัดการทรัพย์สินและการดำเนินงานบางส่วนย่อมอยู่ภายใต้ขอบเขตอำนาจของผู้ได้รับแต่งตั้งตามกระบวนการทางกฎหมาย
ปัญหาค่าเช่า Westfield และการเจรจาที่ไม่สำเร็จ
หนึ่งในปัจจัยสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการเข้าสู่กระบวนการบริหารกิจการคือภาระค่าเช่าพื้นที่ค้าปลีก โดยเฉพาะความสัมพันธ์กับ Scentre Group เจ้าของศูนย์การค้า Westfield ซึ่ง David Jones มีสาขาอยู่ในศูนย์การค้าของกลุ่มนี้ 17 แห่ง
ข้อมูลจาก Scentre Group ระบุว่า David Jones ชำระค่าเช่าถึงวันที่ 30 กันยายน 2026 และมีหนังสือค้ำประกันค่าเช่ารวม 45 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย ขณะที่รายงานของ ABC News ระบุว่าบริษัทไม่ได้ชำระค่าเช่าหลังจากนั้น
การเจรจาระหว่าง Anchorage Capital กับ Scentre Group เพื่อหาทางปรับเงื่อนไขและประคองธุรกิจไม่สามารถบรรลุข้อตกลงได้ ประเด็นนี้จึงกลายเป็นแรงกดดันสำคัญต่อสถานะของบริษัท ก่อนเข้าสู่กระบวนการบริหารกิจการในเดือนพฤศจิกายน
สำหรับธุรกิจห้างสรรพสินค้า ค่าเช่าเป็นต้นทุนสำคัญที่ต้องแบกรับควบคู่กับค่าแรงพนักงาน ค่าสาธารณูปโภค การบริหารสินค้าคงคลัง และค่าใช้จ่ายในการรักษามาตรฐานหน้าร้าน เมื่อยอดขายไม่สามารถรองรับต้นทุนเหล่านี้ได้ การรักษาเครือข่ายสาขาขนาดใหญ่ย่อมกลายเป็นภาระต่อสภาพคล่องของบริษัท
ปัญหาซัพพลายเออร์เริ่มปรากฏก่อนเข้าสู่กระบวนการบริหารกิจการ
ข้อมูลจาก The Guardian ซึ่งอ้างอิงเอกสารและข้อมูลจาก McGrathNicol เปิดเผยว่า ปัญหาของ David Jones ไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้นในเดือนพฤศจิกายน โดยผู้บริหารและเจ้าหนี้เคยหารือเกี่ยวกับผลการดำเนินงานและความเป็นไปได้ในการปรับโครงสร้างตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2026
รายงานดังกล่าวยังระบุว่า ซัพพลายเออร์รายเล็กบางรายถูกกำหนดเงื่อนไขการชำระเงินที่ยืดออกไป ขณะที่ผู้ประกอบการบางรายต้องยอมรับส่วนลดที่มากขึ้นเพื่อแลกกับการได้รับเงินเร็วขึ้น นอกจากนี้ McGrathNicol ระบุว่าได้รับการติดต่ออีกครั้งเมื่อวันที่ 22 ตุลาคม เพื่อเตรียมแผนรองรับการเข้าสู่กระบวนการ Voluntary Administration
ปัญหานี้มีความสำคัญต่อธุรกิจห้างสรรพสินค้า เพราะ David Jones ไม่ได้มีความสัมพันธ์เฉพาะกับลูกค้าปลีก แต่ยังพึ่งพาแบรนด์สินค้า ผู้ผลิต และผู้จัดจำหน่ายจำนวนมาก เมื่อบริษัทมีปัญหาสภาพคล่อง ความเสี่ยงจึงส่งต่อไปยังคู่ค้าที่พึ่งพาห้างเป็นช่องทางจำหน่ายด้วย
กลุ่มที่อาจได้รับผลกระทบยังรวมถึงลูกค้าที่ถือบัตรของขวัญซึ่งยังไม่ได้ใช้ โดยผู้จำหน่ายสินค้าและผู้ถือบัตรของขวัญอาจมีสถานะเป็นเจ้าหนี้ไม่มีหลักประกันในกระบวนการดังกล่าว ทั้งนี้ การได้รับชำระคืนจะขึ้นอยู่กับผลการดำเนินกระบวนการและลำดับสิทธิของเจ้าหนี้
เตรียมปิด 19 สาขา จากทั้งหมด 38 แห่ง
หลังเข้าสู่กระบวนการบริหารกิจการ David Jones ยังคงเปิดร้านค้าและช่องทางออนไลน์ต่อไปในช่วงแรก โดย Reuters รายงานว่าบริษัทมีสาขา 38 แห่งในออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ และมีพนักงานประมาณ 6,000 คน
ด้าน McGrathNicol เริ่มกระบวนการเปิดรับความสนใจจากผู้ซื้อที่มีศักยภาพทั้งในออสเตรเลียและต่างประเทศ โดย Matthew Hutton หุ้นส่วนของ McGrathNicol ระบุว่ามีผู้ประกอบการและนักลงทุนทางการเงินหลายรายแสดงความสนใจในกิจการ
ขณะเดียวกัน FTI Consulting ประสานงานกับ Hilco Capital เพื่อเติมสินค้าคงคลังให้ร้านค้ากลับมามีสินค้าเพียงพอสำหรับจำหน่าย หลังมีรายงานว่ายอดขายในช่วงสุดสัปดาห์แรกหลังเข้าสู่กระบวนการบริหารกิจการอยู่ในระดับแข็งแกร่ง
อย่างไรก็ตาม ความพยายามประคองธุรกิจไม่ได้หมายความว่าบริษัทจะรักษาสาขาทั้งหมดไว้ได้ เพราะเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน FTI Consulting ประกาศแผนปรับขนาดกิจการ โดยเตรียมปิดสาขา 19 แห่งจากทั้งหมด 38 แห่ง และเริ่มหารือกับพนักงานที่เกี่ยวข้อง โดยคาดว่าจะทยอยปิดสาขาภายในสิ้นปี 2026
Erica Berchtold ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ David Jones ระบุในจดหมายถึงซัพพลายเออร์ว่า เครือข่ายสาขาในปัจจุบันไม่เหมาะสมกับธุรกิจอีกต่อไป และจำเป็นต้องปรับให้มีขนาดที่สามารถดำเนินงานได้อย่างยั่งยืน
การปิดสาขาครึ่งหนึ่งจึงเป็นการปรับธุรกิจครั้งใหญ่ ทั้งในด้านจำนวนหน้าร้าน การจ้างงาน และความสัมพันธ์กับแบรนด์สินค้าที่ใช้ David Jones เป็นช่องทางจำหน่าย อย่างไรก็ตาม แผนดังกล่าวยังอยู่ในกระบวนการหารือกับพนักงาน และไม่ควรตีความว่า David Jones ประกาศปิดกิจการทั้งหมดแล้ว
อนาคตของ David Jones อยู่ที่การขายกิจการและการปรับขนาดธุรกิจ
จากนี้ไป ประเด็นสำคัญอยู่ที่ McGrathNicol จะสามารถหาผู้ซื้อหรือผู้ลงทุนรายใหม่ได้หรือไม่ รวมถึงแนวทางการจัดการหนี้และทรัพย์สินภายใต้กระบวนการของ FTI Consulting และ Hilco Capital
ทางเลือกที่อยู่ระหว่างการพิจารณาประกอบด้วยการขายกิจการให้ผู้ลงทุนรายใหม่ การหาเงินทุนเพื่อดำเนินธุรกิจต่อ และการปรับลดขนาดกิจการให้เหมาะสมกับรายได้และต้นทุนที่แท้จริง ส่วนการขายสินทรัพย์หรือการลดขนาดเพิ่มเติมเป็นเพียงแนวทางที่อาจเกิดขึ้นได้ ยังไม่ใช่ข้อสรุปของบริษัท
วิกฤตของ David Jones จึงไม่ได้สะท้อนเพียงปัญหาของห้างสรรพสินค้าเก่าแก่แห่งหนึ่ง แต่ยังแสดงให้เห็นความยากของธุรกิจค้าปลีกที่ต้องรักษาสาขาและประสบการณ์ระดับพรีเมียมไว้ ขณะเดียวกันก็ต้องแข่งขันกับการซื้อสินค้าออนไลน์และบริหารต้นทุนที่สูง
แม้แบรนด์จะมีประวัติยาวนานถึง 188 ปี แต่สิ่งที่กำหนดอนาคตของ David Jones ในเวลานี้ไม่ใช่เพียงชื่อเสียงที่สั่งสมมา หากเป็นความสามารถในการปรับขนาดธุรกิจ จัดการภาระหนี้ รักษาความเชื่อมั่นของซัพพลายเออร์ และหาผู้ลงทุนที่สามารถทำให้กิจการกลับมาดำเนินงานได้อย่างยั่งยืน
ภาพจาก www.davidjones.com